Dánartíðni
Um 96% allra andláta sem bendluð eru við Covid eru hjá fólki sem er yfir sextugu. Hin fjögur prósentin eru aðallega hjá fólki með undirliggjandi sjúkdóma. Bólusetningu þessara hópa líkur undir lok maí, og þá er veiran orðin að mestu leiti hættulaus.
Lesa meira…

Covid er gríðarlega ólíklegt til þess að draga heilbrigða manneskju undir sextugu til dauða, en af þeim sem smitast úr þessum lætur aðeins einn af hverjum 25000 láta lífið, meðan 99,996% lifa. Dánartíðnin er svo enn lægri hjá yngra fólki.

Mjög fá börn láta lífið af völdum Covid. Í Bandaríkjunum deyja fleiri börn af völdum flensu á hverju ári, en af völdum Covid síðastliðið ár, þó fleiri smitist af Covid. Því miður deyja börn stundum, úr veirusýkingum og öðrum sjúkdómum, en þeim stafar lítil hætta af Covid í samanburði við önnur dánarmein.
Lesa grein…

Efnahagsáhrif sóttvarnaraðgerða
Breyting á áætlaðri afkomu hins opinbera á árunum 2019 til 2023 er neikvæð um 1140 milljarða króna. Það mætti byggja tuttugu nýja Landspítala fyrir það fé sem hefur tapast vegna kostnaðarsamra sóttvarnaraðgerða. Tjónið verður meira með hverjum degi sem líður.
Lesa meira…

Það er mikilvægt að breyta um stefnu sem allra fyrst til þess að koma í veg fyrir að tjónið verði ennþá meira.

Versnandi afkoma mun leiða til niðurskurðar hjá hinu opinbera, og skertrar þjónustu. Skerðing á þjónustu þýðir til dæmis að fólk fær lélegri heilbrigðisþjónustu. Lélegri heilbrigðisþjónusta kemur niður á heilsufari og lífslíkum í samfélaginu.

Atvinnuleysi mældist síðast 12,5% í febrúar 2021. Dánarhlutfall atvinnulausra er 37-63% hærri en annarra. Umfram atvinnuleysi vegna sóttvarnaraðgerða gæti því leitt af sér 190-320 ótímabær dauðsföll meðal fólks á besta aldri.

Tilteknar sóttvarnaraðgerðirnar og efnahagslegar afleiðingar þeirra munu valda fleiri dauðsföllum en Covid. Ofan á dauðsföll bætast ár sem glatast vegna andlegra sjúkdóma. Það er áríðandi að draga úr sóttvarnaraðgerðum sem fyrst til að lágmarka þann skaða sem þær munu valda.
Lesa grein…

Leiðin út úr kófinu…
Þegar bólusetningu framlínufólks og fólks sem er í áhættuhópi vegna Covid líkur í lok maí, þá er hættan af faraldrinum yfirstaðin að allmestu. Íþyngjandi sóttvarnaraðgerðir verða bæði óþarfar og óréttlætanlegar, enda eru afleiðingar aðgerðanna verri en veiran fyrir ungt og heilbrigt fólk.
Lesa meira…

Minna er um smit á sumrin og fólk er almennt hraustara og betur í stakk búið að takast á við smit. Það er hægt að afnema takmarkanir strax í upphafi júní, leyfa fólki að njóta fríska loftsins í samveru með vinum í íslenskri náttúru, opna landið og leyfa túrismanum og efnahaginum að blómstra.

Heilbrigðu fólki undir sextugu stafar ekki nægilega mikil hætta af veirunni, svo sóttvarnaraðgerðir verða bæði óþarfar og óréttlætanlegar. Hægt er að sinna einstaklingsmiðuðum sóttvörnum og halda áfram bólusetningu almennings eftir að íþyngjandi sóttvarnaraðgerðum hefur verið aflétt.
Lesa grein…

Langvarandi Covid
Flestir sem upplifa einhver einkenni eftir sýkinginu, lýsa misslæmum einkennum í fáeinar vikur og ná skjótt bata. Þessi einkenni geta verið væg, eins og skortur á bragð- og lyktarskyni. Þó þau fái mikla umfjöllun í fréttum eru alvarlegustu tilvikin, sérstaklega hjá ungu og hraustu fólki, tölfræðileg frávik.
Lesa meira…

Langvarandi Covid birtist í nokkrum myndum, en í umræðunni eru þær allar settar undir sama hatt. Flestir sem upplifa einhver einkenni eftir sýkinginu, lýsa misslæmum einkennum í fáeinar vikur og ná skjótt bata. Þessi einkenni geta verið væg, eins og skortur á lyktarskyni, en það eru vissulega langvarandi einkenni Covid. Einhverjir upplifa svo þreytu, gjarnan með köflum, í ríkari mæli en einstaklingur sem var ekki veikur, en ekkert endilega meir en eftir aðrar veirusýkingar eins og flensu, eða eftir önnur alvarleg veikindi. Svo eru til minna algeng en alvarlegri tilfelli þar sem fólk þarfnast endurhæfingar til að ná bata, en mikið er fjallað um þessi tilfelli í fjölmiðlum.

Þó rannsóknir, byggðar á könnunum, gefi til kynna að 2-14% fólks greini frá einhverjum einkennum, sem koma og fara, í 12 vikur eftir að greinast með Covid, þá er ekki að segja að sama hlutfall hljóti sjúkdómsgreiningu læknis. Þetta er ekki fólkið sem þjáist á þann máta sem lýst er í miklum smáatriðum í fréttum.

Þeir sem eru lengi að ná sér eftir Covid og þarfnast endurhæfingar eru aðallega einstaklingar á miðjum aldri, sem veiktust jafnvel illa. Í janúar var sá yngsti sem hafði leitað til Reykjalundar vegna eftirkasta Covid um þrítugt, en flestir eru á miðjum aldri.
Lesa grein…

Bólusetningar
Einn skammtur af bóluefni frá Pfizer og Moderna veitir um 80-90% vörn gegn veikindum, meðan tveir skammtar veita um 90-95% vörn. Bretar, Finnar og Kanadamenn hafa tekið þá ákvörðun að seinka seinni sprautunni til þess að hámarka vernd fyrir samfélagið í heild á sem skemmstum tíma.
Lesa meira…

Það er ekki nauðsynlegt að bólusetja alla eða ná hjarðónæmi áður en íþyngjandi sóttvarnaraðgerðum verður aflétt. Þegar búið er að bólusetja þá sem eru í áhættuhópi má lyfta takmörkunum meðan verið er að bólusetja aðra sem eru í minni hættu.

Hægt er að veita mörgu fólki á miðjum aldri góða vörn á skömmum tíma með því að seinka seinni skammtinum. Þannig verður hægt að verja sem flesta áður en þeir eiga á hættu að verða útsettir fyrir smiti.

Smit sem koma upp meðal ungs og heilbrigðs fólks í sumar munu flýta fyrir því að hjarðónæmi verður náð, en þetta fólk, sem er ekki í áhættuhópi vegna Covid, er gríðarlega ólíklegt til að verða fyrir skaða af völdum veirunnar. Í samblöndu við náttúruleg smit verður hjarðónæmi vonandi náð áður en næsta bylgja gæti annars farið af stað í haust.
Lesa grein…

Sjúkrahúsdvöl
Aldraðir og fólk með undirliggjandi sjúkdóma eru langstærsti hluti þeirra sem leggjast inn á spítala vegna Covid. Þegar þetta fólk hefur verið bólusett verður álagið lítið á heilbrigðiskerfinu. Jafnvel þó það séu örlitlar líkur á að heilbrigð manneskja undir sextugu veikist illa, þá er innlögn á spítala alls ekki ávísun á andlát.
Lesa meira…

Það er ekkert sem bendir til þess að börn veikist meira af breska afbrigðinu en af öðrum ótilgreindum afbrigðum. Þegar talað er um að breska afbrigðið leggist frekar á börn, þá er átt við að sé meira smitandi, sem það virðist vera, óháð aldri. Börn veikjast hins vegar mun minna og sjaldnar en fullorðnir, og eru sárasjaldan lögð inn á spítala vegna veirunnar.

Lesa grein…

Um okkur
Við erum hópur fólks úr ýmsum geirum samfélagsins og viljum leggja okkar af mörkum til að bæta upplýsingagjöf um kórónuveirufaraldurinn, afleiðingar og aðgerðir ásamt því að móta tillögur að leiðum út úr þessu ástandi.

Dr. Jón Ívar Einarsson,
prófessor við Harvard Medical School.
Sigríður Á. Andersen,
lögfræðingur og þingmaður.
Þorsteinn Siglaugsson,
heimspekingur og MBA.
Erling Ó. Kristjánsson,
BSc hugbúnaðarverkfræði, vefstjóri.

Hópur sérfræðinga hefur undirritað
Hvað er “Út úr kófinu”?

Fyrirspurnir og ábendingar berist til
heildarmyndin@gmail.com